Haus Schlesien


	Sonderausstellung „Klosterdämmerung“ - vom Umbruch zum Aufbruch. 200 Jahre Säkularisation in Schlesien am Beispiel der Zisterzienser Deutsch-polnisches Ausstellungsprojekt von HAUS SCHLESIEN Unter der Schirmherrschaft von Abt Gregor Henckel-Donnersmarck, Zisterzienserabtei Heiligenkreuz bei Wien


	Einführungsvortrag von Dr. Inge Steinsträßer zur Eröffnung der Ausstellung am 5. September 2010 im Haus Schlesien (PDF-Datei, 250 kB)


	Einführung in die Ausstellung


	Temat wystawy

1.1	Zakon Cystersów 1098 założenie i cele zakonu „białych mnichów”
1.2	Wędrówka cystersów z zachodu na wschód 1123 Osadnictwo i misja na Wschodzie
1.3	Cystersi na Śląsku 1163 Z Pforty nad Salą i z Morimond na Śląsk
2.1	Okoliczności sekularyzacji XVII – XVIII w. Dawny porządek Rzeszy zaczyna się chwiać
2.2	Sekularyzacja na Śląsku 1810 Głęboko sięgające zmiany w życiu religijnym
2.3	Johann Gustav Gottlieb Büsching (1783-1829) W służbie Prus i śląskiego dziedzictwa kulturowego
3.1	Klasztor Lubiąż 1163-1810 pierwsze założenie cysterskie na Śląsku
3.2	Lubiąż 1810 po 647 latach zamilkły głosy sławiący Pana
3.3	Lubiąż 1810-2010 między historia a przyszłością
4.1	Henryków 1227-1810 Kwitnące centrum osadnictwa na Dolnym Śląsku
4.2	Henryków 1810 Opat Gloger pomiędzy Prusami a Austrią
4.3	Henryków 1810-2010 szczęśliwie zachowany klejnot cysterski
5.1	Kamieniec Ząbkowicki 1210 (1246)- 1810 Strategicznie ważna miejscowość nad Nysą Kłodzką
5.2	Kamieniec Ząbkowicki 1810 Upadek moralny i pożegnanie z życiem klasztornym
5.3	Kamieniec Ząbkowicki 1810-2010 Księżna Marianna, nowy pałac, archiwum państwowe
6.1	Krzeszów 1242 (1292) – 1810 „Wielkoksiążęcy” klasztor na pograniczu z Czechami
6.2	Krzeszów 1810 Mnisi, budowniczowie i artyści odchodzą
6.3	Krzeszów 1810-2010 Odrodzenie tradycji monastycznej
7.1	Trzebnica 1202-1810 Założenie św. Jadwigi - patronki Śląska
7.2	Trzebnica 1810 Smutny koniec zmiennej historii
7.3	Trzebnica 1810-2010 Pielgrzymowanie do św. Jadwigi ciągle żywe
8.1	Klasztor Rudy 1258-1810 Piastowskie założenie na Górnym Śląsku
8.2	Klasztor Rudy 1810 Ostatnie nieszpory: „In exitu Israel de Aegypto”
8.3	Klasztor Rudy 1810-2010 Rezydencja, ruina i diecezjalne centrum edukacji
9.1	Klasztor Jemielnica 1286-1810 Problemy bytowe, walka o przeżycie i krótki okres rozkwitu
9.2	Klasztor Jemielnica 1810 Opat Eugen Stanitzka podporządkowuje się edyktowi
9.3	Jemielnica 1810-2010 Parafia, wiejskie życie i dziedzictwo cystersów
10.1	Majątki klasztorne Od XIII wieku do 1810 roku Sprawdzony system gospodarowania i rozbudowa kraju
10.2	Wybrane probostwa Od XIII do XXI wieku Kazimierz, Cieplice Zdrój, Bardo
10.3	Wybrane miasta i wsie klasztorne Od XIII do XXI wieku Chełmsko Śląskie, Braszowice, Złotów, Sieroszów
	Impressum


	Themen der Ausstellung

1.1	Die Zisterzienser 1098 Grundlagen und Ziele der „weißen Mönche“
1.2	West-Ost-Bewegung der Zisterzienser 1123 Siedlungswesen und Mission im Osten
1.3	Die Zisterzienser in Schlesien 1163 Von Pforta a.d. Saale und Morimond an die Oder
2.1	Hintergründe der Säkularisation 17.-18. Jh. Die alte Reichsordnung gerät ins Wanken
2.2	Säkularisation in Schlesien 1810 Folgenreiche Umwälzungen im katholischen Leben
2.3	Johann Gustav Gottlieb Büsching (1783-1829) Im Dienste Preußens und des schlesischen Kulturerbes
3.1	Leubus 1163-1810 Mutterkloster der niederschlesischen Zisterzen
3.2	Leubus 1810 Das Gotteslob verstummt nach 647 Jahren
3.3	Leubus 1810-2010 Im Spannungsfeld von Erhalt und Zweckbindung
4.1	Heinrichau 1227-1810 Erfolgreiches Siedlungszentrum in Schlesien
4.2	Heinrichau 1810 Abt Gloger zwischen Preußen und Österreich
4.3	Heinrichau 1810-2010 Glücklich erhaltenes zisterzienserisches Kleinod
5.1	Kamenz 1210 (1246) – 1810 Strategisch günstiger Ort an der Glatzer Neiße
5.2	Kamenz 1810 Moralischer Verfall und Abschied vom Klosterleben
5.3	Kamenz 1810-2010 Prinzessin Marianne, neues Schloss, Staatsarchiv
6.1	Grüssau 1242 (1292) - 1810 "Hochfürstliches" Piastenstift im Grenzland zu Böhmen
6.2	Grüssau 1810 Mönche, Bauhütte und Künstler wandern ab
6.3	Grüssau 1810 - 2010 Kloster im Geiste der alten Grüssauer Tradition
7.1	Trebnitz 1202-1810 Gründung der Hl. Hedwig – Patronin Schlesiens
7.2	Trebnitz 1810 Bitteres Ende einer wechselvollen Geschichte
7.3	Trebnitz 1810 – 2010 Die Wallfahrt zur Hl. Hedwig bleibt lebendig
8.1	Kloster Rauden 1258-1810 Oberschlesische Piastengründung
8.2	Kloster Rauden 1810 Letzte Vesper: "In extu Israel de Ägypto"
8.3	Kloster Rauden 1810-2010 Residenz, Verfall und bischöfliches Bildungshaus
9.1	Kloster Himmelwitz 1286-1810 Existenznöte, Überlebenskampf und kurze Blütezeit
9.2	Kloster Himmelwitz 1810 Abt Eugen Stanitzka fügt sich dem Edikt
9.3	Himmelwitz 1810 – 2010 Pfarrei, Dorfleben und zisterzienserisches Erbe
10.1	Propsteien, Stiftsstädte und -dörfer der Zisterzienser 13. Jh. - 1810 Bewährtes Wirtschaftssystem und Landesausbau
10.2	Ausgewählte Propsteien 13.- 21. Jh. Kasimir, Warmbrunn, Wartha
10.3	Ausgewählte Stiftsstädte und -dörfer 13. – 21. Jh. Schömberg, Baumgarten, Schlottau, Seitendorf
	Impressum



	Säkularisation in Schlesien © Dokumentations- und Informationszentrum für schlesische Landeskunde im HAUS SCHLESIEN 2010